داستان حیات زمین در حدود 6/4 میلیارد سال پیش از میان گردوغبارات و گازهای ناشی از انفجار یک ابرستاره، آغاز شد و هنوز پس از گذشت نزدیک به 5 میلیارد سال، این سیاره همچنان از درون فعال است. وجود زمین­لرزه­ها، آتش­فشان­ها، حرکت بستر اقیانوس­ها که باز و بسته می­شوند و قاره­هایی که از هم دور و به هم نزدیک می­شوند، نشانه­هایی از زنده بودن زمین هستند.

زمین سیاره­ای منحصر به فرد است، نه تنها به این دلیل که ما انسان­ها بر روی آن زندگی می­کنیم، بلکه به خاطر اینکه بیش از یک میلیون شکل از حیات بر روی آن تکامل یافته است. از میان تمامی موجودات زنده­ای که بر روی زمین شکل گرفته­اند، پیدایش و تکامل هومو ساپینس (Homo sapiens)- گونه­ای با قدرت منطق و زبان- که اجداد انسان­های امروزی بودند، بسیار نوظهور است.

در مطالعات زمین­شناسی و شناخت زمین، به زمین تنها به شکل کنونی آن نگاه نمی­شود، بلکه به دنبال آن هستند تا دریابند زمین چگونه شکل گرفته است، در زمان پیدایش و زایش، چه شکلی داشت و چگونه به شکل کنونی تکامل یافته است و از همه مهمتر، چه چیزی زمین را قادر به نگهداری حیات روی خود کرده است.

هیچ کس نمی داند چه زمانی شرایط اتمسفر اولیه زمین برای شروع و تکامل حیات مناسب شده است ولی آنچه می­دانیم این است که اگر مقدار اکسیژن اولیه زمین به مقدار کنونی بود، مولکول­های آلی بزرگی که ظاهرا پیش­گامان پیدایش و تکامل حیات بر روی زمین بودند، قادر به شکل­گیری نبودند. زیرا بر اساس نظر شیمیدان­ها، اکسیژن منجر به از بین رفتن چنین مولکول­های آلی می­شد.

سیاره­های منظومه شمسی به دو دسته تقسیم می­شوند: سیاره­های زمین مانند، مثل عطارد، زهره، زمین و ماه که سیاراتی متراکم با چگالی 4-5/5 برابر آب، سنگی و کوچک. هستند دسته دیگر، سیارات بزرگ می­باشند. مشتری، اورانوس، نپتون و زحل که تراکم کمی دارند و بیشتر اجسامی گازی می­باشند. سیارات دسته دوم از نظر چگالی کم و مقدار محتوای گازی بالا بیشتر شبیه خورشید هستند تا سیارات زمین مانند. بر اساس آنالیزهای انجام شده بر روی سنگ­های کره زمین، ماه و همینطور براساس آنالیز شهاب سنگهایی که از دیگر سیارات زمین مانند به کره ما رسیده­اند، ترکیبات اصلی این سیارات شامل اکسیژن، آهن، سیلسیوم و منیزیم می­باشد. مطالعات اسپکتروسکوپی خورشید نشان می­دهد که 99% خورشید از هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است. همچنین این دو عنصر، از عناصر اصلی سازنده سیارات بزرگ نیز می­باشند.