پس تا به اینجا ایده­ای کلی درباره چگونگی پیدایش زمین به دست آوردیم. حال می­خواهیم ببینیم چگونه زمینی که در بدو پیدایش یکنواخت و همگن بود به تدریج تبدیل به سیاره­ای با لایه­هایی شده است که از نظر ترکیب شیمیایی و کانی شناسی متفاوت­اند. همچنین خواهیم دید که چگونه فرایند تمایز به طور غیرمستقیم با تشکیل اتمسفر، اقیانوس­ها، قاره­ها، کوه­ها، آتش­فشان­ها و نیروی جاذبه مرتبط است.

زمین در بدو پیدایش سیاره ای سوزان بود و آتش فشان ها در همجه وجود داشتند. به تدریج که زمین شروع به سرد شدن کرد، عناصر مختلف از این گوی مذاب ایجاد شدند. آهن که عنصری سنگین است به دلیل سنگینی به سمت قسمت­های میانی زمین حرکت و در آنجا تجمع یافت. این اتفاق اولین مرحله از مراحل تمایز زمین بود. با متراکم و فشرده شدن زمین، درجه حرارت در قسمت مرکزی زمین افزایش یافت و باعث شد که آهن به شکل مذاب در بیاید. این اتفاق منشا پیدایش نیروی جاذبه زمین گردید. بنابراین منشا نیروی جاذبه در زمین، هسته­ای مذاب آهنی است. حرارت تولید شده در زمین منجر گردید تا ذرات با نقطه ذوب کمتر و سبکتر به قسمت­های بیرونی زمین رانده شوند و پوسته­ای جامد در قسمت خارجی زمین تشکیل شود. این پوسته بیرونی منشا پیدایش قاره­ها می­باشد. سایر مواد در فاصله بین این دو قرار گرفتند. گازهای خارج شده از زمین در اثر گرمای زیاد زمین، نیز منجر به شکل­گیری اتمسفر و اقیانوس­ها گردید. بر اساس نظر دانشمندان، تشکیل هسته مذاب زمین، در حدود 1 میلیارد سال پس از تشکیل اولیه زمین صورت گرفته است.